Lisanssız Yazılım Kullanımına, Çoğaltılmasına, Satışına, Karşı Yasalar |
| |
 |
|
Bilgisayar programları, ülkemizde 12 Haziran 1995 tarihinde yürürlüğe girerek, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nu değiştiren 4110 Sayılı yasayla 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında koruma altına alınmıştır. 21 Şubat 2001 tarihli yasayla koruma kapsamı genişletilmiş ve cezalar artırılarak caydırıcılık kazandırılmıştır. Bunun dışında bilgisayar programları 1991 yılında Türk Ceza Kanunu'nun ''Bilişim Suçları'' adı altında düzenlediği 525/a maddesi ile de cezai anlamda koruma altındadır. Lisanssız yazılımın, çoğaltılması, yayılması, nakledilmesi, ticari mevkiye konulması, ayrıca Türk Ticaret Kanunu gereği haksız rekabet fiili ve suçu teşkil eder. Yine yazılım adı marka olarak tescilli ise fiil aynı zamanda Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uyarınca da marka suçu teşkil eder. Lisanssız satışın bir mahkeme kararı ile tespiti halinde alıcı ve satıcılar ayrıca vergi hukuk açısından "vergi kaçakçılığı'' suçu ve cezaları ile karşılaşacaktır. |
 |
|
| |
Yaptırımlar Nelerdir? |
• 6 yıla kadar hapis ve 150.000
TL'ye kadar ağır para cezası,
• Lisanssız yazılımların, bilgisayarların ve teknik sistemlerin mühürlenmesi,
müsaderesi ve imhası
• İşyerinin geçici süreyle kapatılması
• 6 aydan 3 yıla kadar meslek ve ticaretten men cezası
• Suça ilişkin mahkeme kararının yüksek tirajlı gazetelerde ilanı
• Her bir yazılım için ayrı ayrı talep edilebilecek yüksek
miktarlarda tazminat |
|
 |
|
| |
Yasa Karşısında Kimler Sorumludur? |
Bilgisayar
Kullanıcıları
Bilgisayar kullanıcıları, bilerek veya bilmeyerek lisanssız yazılım
kullanmakla yasalar karşısında suç işlemiş sayılır. Bu durumda
yasalar, hem işverene hem de çalışana (kullanıcıya) cezai yaptırımlar
getirir.
Kuruluşlar
İşveren
ve yöneticiler, çalışanların lisanssız yazılım kullanması veya
bulundurması halinde, bunu bilmese dahi yasalar karşısında sorumlu
olurlar. Bu suçun işlenmesini önlemeyen yöneticiler, kendileri suç işlemiş
gibi cezalandırılırlar.
Lisanssız
Yazılım Satıcıları
Yasa,
ne şekilde olursa olsun lisanssız yazılım çoğaltımı, dağıtımı
ve satışı yapan şirketlere de ağır yaptırımlar getirmektedir.
Bilgisayarlara lisanssız yazılım yükleyerek satışını veya dağıtımını
yapan şirketler, diğerlerine oranla daha ağır yaptırımlarla cezalandırılmaktadır. |
|
 |
| |
Bir kullanıcı olarak sorumluluklarınız nelerdir? |
Bir yazılım kullanıcısı olarak ilk sorumluluğunuz orijinal
programları yalnız kendi kullanımınız için satın almaktadır. Eğer
yazılımı işiniz için alacaksanız, işyerinizdeki her bilgisayarın
kendi orijinal kopyası ve gerektiği kadar kullanım kılavuzu olmalıdır.
Yazılım üreticisinin yazılı iznini almadan bir yazılımın tek
orijinal kopyasını birden fazla bilgisayara kurmak, yazılımı ödünç
vermek, kopyalamak ya da dağıtmak yasalara aykırıdır. Bir yazılımı
satın alırken bunun orijinal/yasal bir ürün olduğundan emin olun. Birçok
taklit ürün paketlerinin görünümleri orijinaller gibidir. Ancak
bunların kaliteleri düşüktür. Yazılım üreticileri, yeni ürünlerin
taklit edilmesini zorlaştırmak için çalışmalarını sürdürmektedir. |
|
 |
| |
Bir satıcı olarak sorumluluklarınız nelerdir? |
Bir yazılım satıcısı olarak ilk sorumluğunuz, lisanslı /orijinal
yazılım satmaktır. Son kullanıcıları lisanslı yazılım konusunda eğitmek
onlara bu konuda bilgi vermek bir satıcının görevlerinden biridir.
Tüm yazılım
satıcıları; lisanssız yazılımın kendi kazançlarının önündeki
en büyük engel olduğunu unutmamalıdır.
Tüm
yazılım kullanıcıları; Lisanssız yazılım kullanarak elde edeceği
faydanın hiçbir zaman ödeyeceği hukuki maliyetten fazla olmayacağını
unutmamalıdır. |
|
 |
| |
YAZILIM TELİF HAKLARI İLE İLGİLİ HUKUKİ BİLGİ |
12.06.1995 tarih ve 22311
sayılı Resmi Gazete' de yayınlanan 4110 sayılı ''Fikir ve Sanat
Eserleri Kanunu'nun bazı maddelerinin değiştirilmesine ilişkin Kanun''
ile ''Bilgisayar Yazımları'' Fikir ve Sanat Eselerli Kanunu'nun (FSEK)
koruması altına alınmıştır. Böylece yazılım ürünlerinin sahip
olduğu hukuki koruma kapsamı çok genişletilmiştir. 21.02.2001 tarih
ve 4630 sayılı kanunla Fikir ve Sanat Eserleri Kanunun' da yapılan değişikliklerle
koruma kapsamı, yaptırım sınırları daha da genişletilmiş ve
cezalar artırılmıştır. |
|
 |
| |
SUÇ TEŞKİL EDEN FİİLLER |
1) Lisansı alınmamış
kopya yazılım kullananlar (FSEK),
2) Lisansız kopya yazılımları satanlar (FSEK),
3) Lisansız kopya yazılımları ticari amaçla elinde
bulunduranlar, bedelsiz dağıtanlar, kiraya verenler (FSEK),
4) Yasal kullanım hakkına sahip olduğu yazılımı Iisansta izin
verilenden fazla çoğaltanlar, bu kopyalan kiralayan satan dağıtan yada
bedelli bedelsiz başkasına verenler veya sair surette Iisans sôzleşmesine
aykırı davrananlar (FESK),
5) Lisans sahibinin izni olmadan bir yazılıma kendi adını koyanlar (FSEK),
6) Başkasının yazılımını kendi yazılımı gibi gösterenler (FSEK),
7) Yazılımı sahibinin izni olmadan değiştirenler (FSEK),
8) Yazılımın lisansını devredenin izni olmaksızın başkasına
devredenler yada sair bir tasarrufa konu edenler (FSEK),
9) Lisanslı yazılımın koruma sistemini (şifre vs.) ortadan kaldıranlar,
geçersiz kılanlar bu işe yarayan teknik araçları elinde
bulunduranlar, dağıtanlar (FSEK),
10) Bilgisayar sistemindeki programları, verileri veya diğer unsurları
hukuka aykırı olarak ele geçirenler ( Türk Ceza Kanunu- TCK),
11) Korsan kopyalama fiili esnasında aynı zamanda marka ve ticari ünvan
hakları ve vergi mevzuatı da ihlal edilmiş olur (Türk Ticaret Kanunu,
Markalar Kanunu, Markaların Korunması Hk. K.H.K, Vergi Kanunları). |
|
 |
| |
SUÇUN FAİLLERİ |
1) Yukarıdaki
belirtilen suçları bilerek veya ihmal ile işleyenler,
2) Suça herhangi bir şekilde iştirak edenler,
3) Yönetimi altında çalışan personelin lisanssız yazılım kullanması
halinde; bunu bilmese bile işveren ve yöneticiler,
4) İşverenin bilgisi halinde lisanssız yazılım kullanan personel,
5) Şirket bünyesinde işlenen suçlarda masraf ve para cezası yönünden
şirket tüzel kişiliği de suç failleriyle birlikte sorumludur. |
|
 |
| |
SUÇLARIN CEZALARI |
1) FSEK'e göre; işledikleri suçun türüne göre, 2 yıldan 6 yıla kadar hapis
ve 50.000 TL'den 150.000 TL'ye kadar ağır para cezası ile
cezalandırılır,
2) FSEK'e göre; soruşturma esnasında bu kapsamda yazılım bulunduğu
takdirde bu yazılımlar toplanır, bilgisayarlar ve sair teknik araçlar
"mühürlenir", işyeri kapatılacaktır. Dava sonunda hem yazılım
hem de bilgisayarlar müsadere ve imha edilir.
3) FSEK'e göre; Mahkeme hükmü masrafı faillerden alınmak suretiyle
tirajı yüksek gazetelerde ilan edilir suç ve failler kamu oyunun
bilgisine sunulur,
4) TCK'ya göre; 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 15 TL'ye kadar ağır
para cezası ile cezalandırılır,
5) TCK' ya göre; 6 aydan 3 yıla kadar meslek ve ticaretten yasaklama
cezası verilir,
6) Vergi Kanunlarına göre; suç fiillerinden menfaat temin edenler vergi
kaçakçılığı suçundan ayrıca para ve hapis olmak üzere vergi
cezalarına muhatap olurlar,
7) TTK'ya göre; 1 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılırlar,
8) Markalar Kanunu ve Markaların Korunması Hk. K.H.K'ye göre; 1 yıldan
4 yıla kadar hapis cezası ile 300 TL'den 7.300 TL'ye kadar ağır
para cezası ile cezalandırılırlar ayrıca 1 yıldan az olmamak üzere
meslek ve ticaretten yasaklanırlar,
9) Ayrıca açılacak tazminat davalarında ciddi tazminatlar ödemek
zorunda kalırlar.
Tüm yazılım
kullanıcılarına ve satıcılarına önemle duyurulur. |
|
 |
| |
YAZILIM LİSANSI HAKKINDA BİLGİ BROŞÜRÜ |
Lisanssız
Yazılım Kullanımı Nedir?
Lisanssız Yazılım Kullanımı, Türkiye ve uluslararası telif sözleşmeleri
ile hakkı yasalarıyla korunan yazılım ürünlerinin yetkisiz olarak
kopyalanması, çoğaltılması, yayılması ve ticari mevkiye konulmasıdır.
kullanılması ya da üretilmesidir. Lisanssız yazılım kullanan her kişi
aslında telif hırsızlığı hırsızlık yapmış sayılır ve Fikir ve
Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) gereğince cezalandırılır. Cezai ve
tazminat müeyyidelerinin muhatabı olur.
Yazılım
Lisans Sözleşmesi Nedir?
Yazılım lisans sözleşmesi belirli bir yazılım ürünü ile ilgisi
bulunan ve eser sahibi tarafından izin verilmiş kullanım şartlarını
ifade eder. Lisans sözleşmesinde yazılıma sahip olan kullanıcının
haklarını belirten ve gerekli düzenlemeleri içeren şartlar yer alır.
Bilinmesi gerekli en önemli husus; yazılım kullanan herkes yasal
kullanıcı olduğunu sadece programın orijinal kopyası, kullanma
kılavuzu ve lisans sözleşmesi ile ispat edebilir.
İzinsiz
Kopyalama Nedir?
Lisanslı yazılım alanlar, orijinal disketlerin başına gelebilecek
herhangi bir aksiliğe karşı sadece bir adet yedekleme kopyası
yapabilirler. Orijinal yazılımların herhangi bir şekilde çoğaltılmış
diğer kopyaları ise izinsiz kopya olarak nitelendirilir. Bu davranışta, yazılımı ve kullanım haklarını koruyan Fikir ve Sanat Eserleri
Kanunu’nun (FSEK) ve lisans sözleşmesinin ihlali demektir.
Orijinal
Yazılım Kullanmanın Yararları Nelerdir? • Yazılımın yeni sürümlerine uygun fiyatlarla geçiş olanağı,
• Gerekli kullanım kılavuzları,
• Eğitim olanağı,
• Teknik destek alabilme,
• Tam ve eksiksiz çalışan
yazılım fonksiyonları,
• Kalite güvencesi,
• Virüs riskine karşı
koruma,
• Yasalara uygunluk.
Lisanssız
Yazılım Kullanmanın Riskleri Nelerdir?
• Hatalı ve eksik dokümanlar,
• Yeni versiyonlara geçmek
pahalıya mal olur,
• Eğitim olanağı
yoktur,
• Teknik destek yoktur,
• Fonksiyonlar eksik ve
hatalı çalışır,
• Kalite ve güvenilirlik
açısından zayıftır,
• Virüslere karşı hiçbir
koruma yoktur,
• Yasal takibatlara maruz
kalınır. |
|
 |
| |
Hangi Eylemler Lisanssız Yazılım Kullanımı Kapsamına Girer? |
Son
Kullanıcı Kopyalaması: Bir yazılımın, işyeri bünyesinde,
lisanslı kullanıcısının dışında çok sayıda çalışanın
kullanması amacıyla kopyalanması. İş ortamı dışında, arkadaşlar
arasında yapılan disket değişimide bu kategoriye girer.
Sabit-Disk
Yüklemesi: Bilgisayar firmalarının, müşteri çekmek amacıyla,
lisans vermeye veya satma hakları olmayan yazılımları ücretli veya ücretsiz
olarak izinsiz kopyalayarak, sattıkları bilgisayarın sabit disklerine yüklemeleri.
Yazılımın
İzinsiz, Hukuka Aykırı Çoğaltılması, Yayılması, Satılması,
Nakledilmesi: Sahtecilik: Telif hakkına sahip Yazılımların
yasadışı yollardan disket, CD-ROM gibi fiziki ortamlar üzerinde çoğaltılması,
arak satılması, yayılması, nakledilmesi. Çoğunlukla ürünün yasal
gözükmesini sağlayan yöntemlerle (paket, logo, hologram, vb. taklidi)
yapılır.
Eş
Anlı Kullanım: Son kullanıcının sadece kendi kullanımı için
lisans aldığı yazılımın, aynı anda ya da farklı zamanlarda, birden
fazla bilgisayarda kullanılmasıdır.
Elektronik
Ortam Kopyalaması: İlan Tahtası'nda (BBS) Kopyalama: Modem
vasıtasıyla, bağlanılan internet ortamında veya diğer elektronik
ortamlarda çeşitli yöntemler kullanılarak, Telif hakkı
bulunan yazılımların, ortak ya da yarı özel bir elektronik ilan
tahtasına modem ile bağlanan kullanıcılar tarafından izinsiz
kopyalanması.
Yazılım
Kiralama veya Ödünç Verme: Yazılımın yasadışı olarak
son kullanıcılara kiralandığı veya ödünç verildiği ve
kiralanan bu yazılımın son kullanıcılar tarafından bilgisayarın
sabit diskine sürekli kullanım amacıyla kopyalanması durumu.
|
|
 |
|